#indetaxi


1 juli 2018

#indetaxi ……en hoe je naar de ander kijkt

#indebubbel #oordelen #ontmoeten #taboe #verrijking #mensenwerk

 

……… en weer was Martha Douwma een inspiratiebron. Haar werk voor de #humanlibrary deed me denken een blog die ik eerder schreef (via Martha) voor de stichting Naas. Een stichting die een blog nodig had, een schrijver die wil oefenen; t was een mooie match. De blog is echter blijven liggen. De stichting Naas had haar doelstellingen verscherpt en richt nu zich vooral op de problematiek rondom radicalisering en jihadisme. Mooi werk. Zeker de moeite waard om eens naar de site van de stichting te gaan.

Mijn blogs #indetaxi ben ik vooral gaan schrijven om lucht te geven aan mijn ervaring, mijn manier van kijken. Het plezier, de frustraties en de rijkdom bij echte ontmoetingen met anderen. Mijn blog #indetaxi die ik ooit voor de stichting Naas schreef, publiceer ik nu hier. Een oefening in schrijven.. wat vinden jullie ervan?

#indetaxi

Vandaag -na mijn schoolroute- een dagdeel regiotaxi. Mensen op weg naar dagbesteding, dialyse, medisch specialist, familie-, vrienden. Een bijzondere dag, want iedereen lijkt wel op de praatstoel te zitten. Er worden intrigerende verhalen verteld. Mensen vertellen over wat ze hebben meegemaakt ……..en hoe ze er mee om gaan. Hoe moeilijk het soms is om mentaal en fysiek op de been te blijven. Hoe veerkrachtig mensen óók kunnen zijn. Hoe eenzaamheid en problemen vaak samen lijken te gaan. Hoe oprecht contact met anderen heling op gang brengt Ik blijf met allerlei beelden en vragen achter …….. Ik zou nog veel meer willen horen, maar de ritten zijn (te) kort. Eén klant sprong er vandaag echter uit…

…..kennismaken met de ander

Ik haal mevr. M. op. We kennen elkaar inmiddels een beetje. Ze heeft vaker bij me in de taxi gezeten. “Goedemorgen mevrouw, ik zie u gaat weer naar de dagbesteding?” Ze kijkt me niet begrijpend aan. “H?” zeg ik dan maar. “Ja, H!” zegt ze. Ik had kennelijk niet goed ingeschat hoe goed ze Nederlands verstaat, maar ik zie ook ogen die continue afdwalen en weer naar binnen keren…… een nerveus getik van de voeten. “Alles goed?” vraag ik. Ze kijkt me verschrikt aan. “Hoe gaat het met u vandaag?” Ze geeft aan dat het goed gaat en dat de taxi wat laat is. De taxi is inderdaad laat en ik verontschuldig me. Nog voor ik ben uitgepraat, vuurt ze vragen op me af. “Waar woon je, heb je kinderen, heb je een man, werk je al lang op de taxi?” Ik schrik er bijna van zo direct als ze ineens is én ik heb ik geen zin om op alle vragen te antwoorden… . Ik aarzel even… dan begint ze zo goed en kwaad als het gaat in het Nederlands zelf te vertellen…

Ze kwam als jonge vrouw uit Turkije naar Nederland, naar haar man. Naar een dorp in Twente. Ze kregen kinderen. Ze was druk met het gezin. Nu zijn de kinderen groot en wonen buiten het dorp. Ze zijn gelukkig allemaal gezond en hebben zelf een gezin, een baan. Het huis is leeg. Onlangs is haar man plotseling overleden, iets met het hart. Het huis is nog leger. Ze kan niet goed alleen zijn en ze weet niet goed haar leven in te richten. Waarom nog koken, wassen, schoonmaken. Er is niemand om het voor te doen. Weer die naar binnen gekeerde ogen. Het getik met de voeten. “Vindt u het fijn om naar H te gaan?” vraag ik haar. Dat vindt ze. Daar kan ze gewoon haar eigen taal spreken. Ze leert computeren, ze hebben het over het nieuws. En ze is even niet alleen. Ze glimlacht.

………….in de bubbel

Ik help haar met uitstappen en we wensen elkaar een fijne dag. “Tot de volgende keer!” Ondertussen registreer ik in mezelf allerlei gedachten. Dat ze fysiek nog relatief jong en fit lijkt. Hoe het nu moet zijn, met zoveel energie alleen in een groot huis,….dat haar geest nog heel veel kan en wil, maar wellicht erg gehinderd wordt door het taalprobleem…..Ik begrijp ineens ook een stuk beter waarom ze zo graag naar H. gaat. Het is veel meer dan een plek waar ze niet alleen is, maar vooral een een plek waar voor haar echt contact mogelijk is: omdat ze haar moeders taal kan spreken, die taal waar je je het best in kunt uitdrukken; waarvan je de nuances beheerst, de in woorden opgesloten beelden, emoties, betekenissen,waarden, normen kent. Je bent er thuis. Een basis waarin je je kunt ontspannen en ontwikkelen. Ik vind het dus wel oké dat er steeds meer dagbestedingsplekken en thuiszorgorganisaties zijn die georiënteerd zijn op mensen met een bepaalde achtergrond. Maar wat me blijft prikkelen is de vraag of dat ook ‘goed’ is voor de maatschappij, voor het samen leven. Want als je alleen maar met mensen omgaat die dicht bij je staan, die dezelfde taal spreken, de zelfde mening delen … dan blijven alle andere mensen vreemden. Dan is het wellicht niet eens zo moeilijk om ‘te radicaliseren’.. om los te komen van overtuigingen, normen en waarden van anderen, want je leeft immers niet meer samen….. je kunt in je eigen ‘bubble’ blijven. Je hoeft je niet meer in te spannen om een ander te begrijpen, het niet mee eens te zijn en toch te accepteren.

……..ontmoeten en oordelen

In gedachten zie ik -als in een soort stripverhaal- veel bubbels door mijn stad gaan. Ik zie de Syrisch Orthodoxe kerk, een plek waar de gemeenschap activiteiten heeft… even verderop een islamitische Turkse vereniging – ook met activiteiten. Mensen passeren elkaar op weg er naar toe, maar is er ook contact? Geen idee eigenlijk.

Op de moestuin waar ik samen met mijn maatje een tuin had, spraken we als één van de weinigen met alle mede ‘moestuinders’, ongeacht land van herkomst, geloofsovertuiging. Wij snapten t nooit als de ene buurman met de andere buurman woorden had, want t ging dan wel over de tuin, maar er klonk vaak een minachting voor de ander mee. Later -nadat we ons hebben geïnformeerd- concludeerden we dan: “o ja… die ene is.. en die andere is …. die kunnen of ‘mogen’ ook niet met elkaar praten of elkaar aardig vinden (hun landen van herkomst hadden vele oorlogen met elkaar, of ze komen uit een andere geloofsrichting). En: alleen al de sociale controle van de eigen groep houdt dat in stand.”

Ik herinner me het experiment met X. Een trainingscoördinator van een cursus die ik volgde. Zij is een een hoogopgeleide vrouw van Marokkaanse afkomst. Westers gekleed. Ze deed een hoofddoek om en een een lange, donkere jas aan: hoe  zag ik haar zo? Ik moest bekennen dat ik haar toen niet inschatte als de intelligente, fijne vrouw die ze is, maar meer als ‘zo’n Marokkaanse mama op weg naar de markt.” Ik schrok er zelf van. Maar ‘t was heel verhelderend: zo makkelijk denk je dus in stereotypen en hang je er een waardering aan. Zonder echt te kijken, zonder echt erbij na te denken, zonder te leren kennen. Ik was overigens onder de indruk van haar grootsheid mijn eerlijkheid te kunnen waarderen.

Ik herinner me mijn opleidingsgroep tot taxichauffeur. Een bijzondere groep mensen. Jong, ouder. Hoog en laag opgeleid. Moslim, christelijk, ‘niets’. Nederlandse, Syrische, Armeense en nog veel meer achtergronden. We spraken natuurlijk wel eens met elkaar over alles wat ons bezighield en dus ook over wat iemand nu precies gelooft, belangrijk vindt in het leven. Huwelijk, homoseksualiteit, wie ‘de baas’ is in het gezin, opleiding van meisjes, een vrije staat voor de Koerden. Discussies. Meningsverschillen. Moeilijke stiltes, emoties weg slikken en onderwerpen negeren. ……………………………En daar gebeurt het eigenlijk, in die momenten van stilte, slikken, negeren. De ontmoeting met kwetsbaarheid, trauma’s, taboes, oeroude conflicten, heilige overtuigingen. De kunst van het blijven luisteren en elkaar geen mening opdringen; de kunst om als het te moeilijk wordt maar even niet te reageren en rust te bewaren; een kunst die ik daar heb mogen oefenen. Want ja, door dit soort ervaringen kon ik wel uit mijn eigen bubbel stappen van witte, goed opgeleide en niet meer zo’n jong vrouw met weinig andersdenkenden in haar kring. Wat kwam ik mezelf tegen zeg…. mijn taboes, heilige overtuigingen etc.!

…….De bubbel uit!

……“Hoe gaat het vandaag met u?”, vraagt een van de kinderen van mijn vaste schoolroute ‘s middags.. Ik glimlach om dat ”u”. Het gaat wel goed met mij ik ben een rijker mens geworden door zo af en toe eens uit mijn bubbel te stappen. Het bracht me veel begrip. Ik vind het nu een stuk makkelijker om gesprekken met wat meer diepgang en echt contact met mensen te hebben. Ik spreek vaker mensen die ik eerder nooit gesproken zou hebben. Ik begrijp ineens ook veel beter hoe belemmerend een taalprobleem is; hoe boos je kunt worden als mensen niet echt naar je luisteren, maar al van alles aannemen op basis van uiterlijkheden…ik begrijp ook veel beter hoe vaak dat juist wel gebeurt…………………………. Ik antwoord: “het gaat goed met mij, wat leuk dat je dit vraagt, maar hoe is het eigenlijk met jou, waar denk je aan op dit moment?” En er volgde weer een verrijkend gesprek.

 


28 juni 2018

#indetaxi #eitje

#hard of #zacht #pubers #autisme

10 november 2017

Het is een kille, regenachtige vrijdagmiddag. We zijn allemaal moe; chauffeur en kids.
Sommige kids moeten echt even stoom afblazen, zoveel stress van proefwerken, SO’s en moeilijke lessen…. ze gunnen elkaar nauwelijks ruimte om te vertellen.
Ik probeer me er een beetje van af te sluiten: het verkeer vraagt alle aandacht en ik kan deze middag de onrust niet zo goed hanteren., maar toch luister ik met belangstelling hoe ze met elkaar omgaan… ik kan het niet laten…..

Er wordt wat afgekat en gesteggeld: “Ah, dat proefwerk, dat vond ik een eitje!”  “Nou ik anders helemaal niet, ik vond het vet moeilijk! Wat een stomme vragen zeg, die stonden helemaal niet in het boek!” “Joh, de volgende keer wil ik het je wel uitleggen hoor, want het is echt heel eenvoudig!” “Niet!” “Wel.” “Echt niet!” “Echt wel! Je moet dan ook eens naar mij luisteren, echt een eitje!”….

……… barst X uit: “waarom maak jij je toch altijd zo druk; zorg eens voor je zelf zeg!” Iedereen geschrokken. Stilte in de bus. Ik neem wat spanning weg door aan te geven dat X nou eenmaal graag andere mensen helpt en dat het lief bedoeld is…. Iedereen haalt weer adem.

“oowww”, is de reactie van X, “nou ik heb net echt geleerd dat ik ook goed voor mezelf moet zorgen, want ik ging eerst echt zelf kapot hoor, omdat ik altijd voor anderen zorgde. Mijn persoonlijk begeleider heeft me daarbij geholpen. Je moet niet zo’n zacht ei blijven hoor!”

………….”Nou, wel van binnen!” is het commentaar van Y die altijd stilletjes is. Van binnen moet je zacht blijven, want dan kan je ook lief blijven en blijven lachen. Maar van buiten……. van buiten moet je keihard zijn….. niet alles hoeft binnen te komen! Anderen mogen je niet zomaar kunnen kwetsen.”

Antwoord volgt: “Tja, ik ben wel een eitje, met een harde buitenkant…….eitje… maar dan wel een zacht gekookt eitje!”


2 juni 2018

#indetaxi  #gevoelens

#kids #watbetekent

25 maart 2014  (lagere school kinderen; ongeveer 6-8 jaar)

We doen een rondje “wat betekent…..?”  De kinderen vragen dan naar woorden die ze niet begrijpen. En natuurlijk vragen ze ook de “slechte” woorden: de woorden die ik in de bus niet wil horen. Dat is vaak een bron van ondeugendheid, maar ook van plezier.

Als ik er niet op in wil gaan zeg ik: “dat moet je maar eens aan papa, mama of juf vragen!”. Dat is dan meestal genoeg. Maar laatst waren ze op de serieuze toer: “Rufi, wat zijn gevoelens eigenlijk? en waar zitten die dan?”
“Het is 6 jaar, het ervaart en het denkt na!”, realiseer ik me. Stil geniet ik, maar ondertussen probeer ik tot een antwoord te komen.

Al heen en weer pratend komen we met de oudste kinderen tot de volgende punten:

  • je weet het wanneer je blij bent of boos of verdrietig. Dat zijn gevoelens.
  • blij is bijvoorbeeld als je stroompjes door je lijf voelt gaan en wil huppelen of zingen en als je gaat lachen;
  • boos is als je hele sterke stroompjes in je lijf hebt en eigenlijk wel zou willen slaan (!maar dan doen we in de bus niet!);
  • spannend is als je kriebels in je buik hebt.

Ik zie een verkeersdrempel een tikje te laat: ik moet bijremmen en de bus hobbelt over de drempel. Reactie van de achterbank: “Wat was dat dan? Ik had kriebels in mijn buik!”

En dat betekent: stoppen met kletsen. Rufi moet opletten met rijden! Het moet natuurlijk niet te spannend worden.


29 mei 2018

#indetaxi #toekomstplannen

#jongeren #beroepskeuze

27 september 2017

#indetaxi………….. op school worden binnenkort ‘testjes’ gedaan. Geen idee wat voor testjes precies, maar de mogelijke uitkomsten vinden ze wel belangrijk.

“Mijn vader en moeder willen graag dat ik … word, maar zelf wil ik liever .. worden.”

“Uit mijn testjes komen altijd dingen die ik niet wil doen. En ik vind het stom, want ik weet al lang wat ik worden wil.”

Ik vraag wat sommigen dan het liefst zouden willen worden, zonder dat ze hoeven te denken aan beperkingen, geld, wensen van ouders etc. Ik vind het mooi om te merken dat wat ze dan zeggen naar mijn idee heel goed bij ze zou kunnen passen: “designer, bouwvakker, docent op een mbo, iets met paarden, jongerenwerker”… Er klinkt van alles door de bus. Ze hebben fantasietjes over wat ze dan allemaal zouden doen… Er wordt heel wat afgelachen tot iemand roept: “maar ja, wie zit er nou op ons te wachten?”


13 mei 2018

#indetaxi..   #dilemma

#gehoord #jongeren
Rufi van Rooy voelt zich verdrietig.
20 september 2017

………”Naar welke school ja jij volgend jaar?” “ik denk dat ik naar… ga. Jij dan?”

“Ik weet het niet. Mijn moeder gaat verhuizen en wil me niet full-time in huis. Ik mag blijven op de zorgboerderij, maar dan is er niemand in de buurt, als er eens wat is. Mijn vader woont helemaal in….. Ik moet nog kiezen”


4 mei 2018

#indetaxi ….#samenspel

maart 2018

Zondag. Koud maar mooi weer. Mensen stappen graag in de taxi: lekker warm, uit de wind: en op weg naar de bestemming van de dag.
Ik help een oude man met instappen. Zijn lijf wil niet zo meer, maar ik merk al snel dat zijn geest zeer bij de tijd is (later vertelt hij me dat hij 96 is). We kletsen over de nieuwsberichten, over de -dan nog komende- gemeenteraadsverkiezingen; de verharding in de debatten. Maar ook over het weer, bij wie hij op bezoek gaat, zijn kleinkinderen etc. Het gesprek kabbelt rustig verder. Tot ik ineens vol op de rem moet. Een auto haalt ons nogal krap in op een plek waar dat niet mag en eigenlijk ook niet kan. Die chauffeur heeft niet om anderen gedacht of gekeken. Ook de tegenligger moet op de rem.
Van schrik ontsnappen er niet zulke nette woorden uit mijn mond. Ik verontschuldig me. “Ach”, zegt meneer, “in uw plaats had ik dat waarschijnlijk ook gedaan!” Hij glimlacht en kijkt me vriendelijk aan. “Ik ben vooral blij dat ik zelf niet meer rijd, mijn reactievermogen is niet meer zo goed. Dus fijn dat ú rijdt en dat de regiotaxi bestaat. Kan ik toch komen waar ik wil. Veilig voor mezelf en veilig voor anderen!”
We glimlachen naar elkaar en zijn een tijdje stil.

“Weet u” formuleert hij bedachtzaam: “de mensen denken dat het om het individu gaat, dat je voor je zelf op moet komen, dat je alleen naar jezelf moet kijken….. maar echt ik vind dat helemaal niet waar! Het leven is een gemeenschapsspel, een samenspel. Je kunt het niet alleen! Het is geven en ontvangen, vragen en nemen en zo verder!” “Al die gekke regels en bekeuringen in dit land zouden helemaal niet nodig hoeven zijn als we elkaar gewoon het spelen gunnen.”

Ik zet hem af op zijn bestemming en geniet na van het prachtige beeld: samenspel. Hij heeft iets echt waars gezegd merk ik. #Mooi.

Back to top